Niet iedereen heeft de ruimte of de behoefte aan een klassiek ligbad. Toch willen veel mensen de optie om te kunnen badderen, zeker naarmate de leeftijd stijgt en een bad steeds meer een therapeutische waarde krijgt. Een zitbad biedt die optie in een compact formaat, terwijl een badwand een bestaand ligbad omtovert van een onderhoudsintensiever meubel naar een toegankelijkere installatie. Beide oplossingen zijn het meest relevant voor badkamers waarbij toegankelijkheid of ruimtegebrek de uitdaging is.
Wat is een zitbad en voor wie is het geschikt?
Een zit bad is een diep maar korter bad waarbij de gebruiker niet liggend maar zittend baadt. De diepte van het bad, doorgaans 80 tot 110 centimeter, zorgt voor een volledig onderdompeling van het lichaam tot aan de schouders in een rechtop zittende positie. Het totale vloeroppervlak dat een zitbad vraagt, is aanzienlijk kleiner dan een ligbad: de meeste modellen zijn 80 bij 80 tot 90 bij 90 centimeter, wat plaatsing mogelijk maakt in badkamers van 4 vierkante meter of kleiner.
Een zitbad is met name geschikt voor ouderen, mensen met een beperkte mobiliteit of mensen die een bad willen in een ruimte die daarvoor normaal gesproken niet groot genoeg is. De instapmogelijkheden variëren per model: sommige zitbaden hebben een zij-instap met een waterdichte deur die na het sluiten wordt gevuld, waardoor het bad niet van bovenaf betreden hoeft te worden. Dit is een aanzienlijk voordeel bij mensen met knie- of heupklachten.
Het nadeel van een zitbad ten opzichte van een ligbad is het ontspanningsniveau: volledig uitstrekken is niet mogelijk, wat voor een deel van de gebruikers de ontspanningservaring vermindert. Wie waarde hecht aan het volledig liggen in bad, is met een zitbad minder goed geholpen dan met een korter ligbad.
Badwand: toegankelijkheid voor een bestaand ligbad
Een bad wand is een paneel dat aan de zijkant van een bestaand ligbad wordt aangebracht om de ruimte onder het bad af te dekken en de badkuip een afgewerkt, meubillair karakter te geven. Het is geen productcategorie voor een nieuw bad maar een afwerkingsoplossing die de uitstraling van een bestaand bad verbetert en de toegankelijkheid optioneel vergroot.
Bij sommige badwandconstructies is de onderzijde van het bad volledig gesloten, wat de indruk wekt van een ingebouwd bad. Bij anderen bevat de wand een inspectieluik voor toegang tot de badaansluiting en de afvoer, wat onderhoud en reparaties vergemakkelijkt zonder de afwerkingswand te hoeven demonteren.
Een speciale toepassing van de badwand is de uitvoering met geïntegreerde instapdeur: door een segment van de badwand te vervangen door een waterdichte draaideur, wordt het bad toegankelijk voor mensen die moeite hebben met de hoge badrand te overstappen. Dit is een minder ingrijpende en goedkopere aanpassing dan de plaatsing van een nieuw zitbad en is toepasbaar op de meeste standaard ligbaden.
Praktische overwegingen bij aanschaf en installatie
Zowel een zitbad als een badwand vereisen aansluiting op het bestaande water- en afvoersysteem. Bij een zitbad met een grote inhoud, de meeste modellen bevatten 150 tot 250 liter, is de vulsnelheid van de warm-waterinstallatie een aandachtspunt. Een boiler of combiketel die een klein volume snel levert, heeft meer moeite met een groot zitbad dan met een gemiddeld ligbad.
De plaatsing van een zitbad vraagt in de meeste gevallen om het aanpassen van de bestaande wateraansluiting en soms het verzwaren van de vloerconstructie vanwege het gewicht van het bad gevuld met water. Een zitbad van 250 liter weegt gevuld en in gebruik meer dan 300 kilogram, wat bij houten vloerconstructies een versterkingseis kan opleveren.
Een badwand van keramiek, acrylaat of composiet wordt bevestigd op de gelijmde vloertegels of rechtstreeks op de wanden via lijm en silicone. De afdichting aan de overgang met de vloer en de overgang met de badrand zijn de meest kritieke punten die zorgvuldige afwerking vereisen om vochtindringing achter de wand te voorkomen.
Toegankelijkheid als permanent ontwerprincipe
De groeiende populariteit van zitbaden en aangepaste badwanden hangt niet alleen samen met vergrijzing maar met een bredere bewustwording dat toegankelijkheid voor iedereen de woningkwaliteit verhoogt. Een badkamer die ook bruikbaar is voor een tijdelijk beperkte gebruiker, na een operatie of blessure, hoeft niet als een zorgbadkamer te ogen. Met de juiste meubel- en productkeuze zijn comfort en toegankelijkheid te combineren in een esthetisch aantrekkelijke badkamerinrichting die voor alle bewoners en bezoekers van de woning functioneert.