Over eventuele kinderen van Ellen Jens is publiekelijk niets betrouwbaars bekend. Geen enkele serieuze bron vermeldt er iets over, dus zeker weten doen we het niet. Wat wél goed te vertellen is, is het verhaal van haar werk bij de VPRO. Daar ligt haar echte nalatenschap.
Van Leiden naar Hilversum
Ellen Jens, geboren in Wassenaar op 6 oktober 1940, studeerde rechten in Leiden. Eind jaren zestig ruilde ze die achtergrond in voor de televisie en kwam ze bij de VPRO terecht. Die omroep stond bekend om zijn eigenzinnige, soms provocerende programmering, en dat paste bij haar. Ze bleef er het grootste deel van haar loopbaan.
Ze werd regisseur en producent en kreeg de reputatie regisseur van de inhoud te zijn. In een tijd waarin televisie steeds meer een vak werd, bewaakte zij de betekenis van wat er werd uitgezonden.
Het absurdisme met Wim T. Schippers
Een groot deel van haar bekendste werk ontstond in samenwerking met Wim T. Schippers. Samen stonden ze aan de basis van programma’s die je gerust cultklassiekers mag noemen. Fred Haché en Barend Servet daagden de kijker uit met absurdisme en humor die niet iedereen begreep, maar die geschiedenis schreef. Later kwam daar Jiskefet bij, een serie die tot op de dag van vandaag geciteerd wordt.
Deze programma’s waren geen toeval. Ze vroegen om iemand die de chaos in goede banen leidde en de scherpte bewaakte. Die iemand was vaak Ellen Jens.
De beschouwende kant
Naast het absurdisme had Jens ook een gevoel voor rustiger, inhoudelijk werk. Ze was betrokken bij Hier is Adriaan van Dis, het gespreksprogramma waarin schrijvers en denkers aan tafel kwamen. Ook De Plantage en VPRO Boeken droegen haar handtekening. Boeken, literatuur en gesprek: het paste bij een omroep die de kijker serieus nam.
Met Adriaan van Dis had ze een hechte band, en die vertrouwdheid zie je terug in de kwaliteit van hun samenwerking. Goede televisie ontstaat vaak uit onderling vertrouwen, en dat was hier duidelijk aanwezig.
Waarom haar werk ertoe doet
De programma’s waar Ellen Jens aan meewerkte, hebben het Nederlandse televisielandschap mede gevormd. Ze lieten zien dat televisie zowel gek en grensverleggend als beschaafd en beschouwend kon zijn. Dat je kon lachen en nadenken op hetzelfde net. Die breedte is voor een groot deel te danken aan makers als zij.
Ellen Jens overleed op 17 november 2023 in Amsterdam, 83 jaar oud. Haar naam staat verbonden aan een halve eeuw VPRO-geschiedenis. Over haar privéleven, inclusief de vraag naar kinderen, blijft veel onbekend, en dat hoort bij iemand die bewust achter de schermen bleef. Haar werk is wat blijft, en dat is meer dan genoeg om haar te herinneren.